Καλαμαράκια κατσαρόλας!

Έχουμε καιρό να σας δώσουμε κυριακάτικη συνταγή, και γι' αυτό σας προτείνουμε αυτήν την εύκολη και νόστιμη νηστίσιμη συνταγή με καλαμάρια!
Τα υλικά είναι:

1 κιλό καλαμάρια (4-5 μεγάλα καλαμάρια) ολόκληρα και καθαρισμένα
1 μεγάλο κρεμμύδι χοντροκομμένο
1 ποτηράκι του κρασιού κρασί λευκό ή ροζέ
μισό κουταλάκι του γλυκού πελτέ ντομάτας
χυμός από 1 λεμόνι
ελαιόλαδο
αλάτι και πιπέρι

Η λαγάνα της Καθαράς Δευτέρας!

    Σήμερα, Καθαρά Δευτέρα, είναι η αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής, μιας περιόδου νηστείας που ετοιμαζόμαστε για τη Λαμπρή και διαρκεί περίπου σαράντα ημέρες. Με τη μέρα αυτή συνδέονται πολλά έθιμα και συνήθειες χρόνων. Μία από αυτές είναι και η κατανάλωση λαγάνας, ενός ειδικού τύπου ψωμιού.
     Η λαγάνα είναι ένα πλατύ και λεπτό ψωμί με μπόλικη κόρα, όπως πωλείται σήμερα στους φούρνους. Όμως στην πραγματικότητα, η λαγάνα ήταν το ψωμί που δεν έχει μέσα του καθόλου προζύμι, δηλαδή άζυμος άρτος. Τέτοιο ψωμί -άζυμο- αναφέρεται στην Παλαιά Διαθήκη ως το ψωμί που έφαγαν οι Ισραηλήτες τη νύχτα πριν την Έξοδο από την Αίγυπτο. Σε ανάμνηση αυτού, οι Ισραηλήτες έτρωγαν άζυμο ψωμί για όλες τις μέρες του εβραϊκού Πάσχα, όπως όριζε ο Μωσαϊκός νόμος. Άλλη αναφορά είναι αυτή που βρίσκουμε στην ιστορία του Λωτ, και τα άζυμα με τα οποία περιποιήθηκε τους καλεσμένους του, πράγμα που μοιάζει παράξενο για κάποιον που ζούσε σε μια αμαρτωλή κοινωνία.

Μάρτιος : ο πρώτος μήνας της άνοιξης!!!

   Τυπικά η άνοιξη ξεκινά με τη σημερινή ημέρα, επίσημα ξεκινά στις 21 Μαρτίου και ουσιαστικά πολύ αργότερα, όταν οι κρύες και βροχερές μέρες αντικατασταθούν σιγά σιγά από ηλιόλουστες και ανθισμένες. Το μόνο μη αμφισβητήσιμο γεγονός είναι ότι ο πρώτος μήνας της άνοιξης είναι ο Μάρτιος, ο οποίος φημίζεται για τα κρύα του και τον περίεργο καιρό του. Ας μάθουμε λοιπόν περισσότερες πληροφορίες για το μήνα αυτό.

     Ο Μάρτιος ή Μάρτης ή Μαρτς (Ποντιακά), είναι ο τρίτος μήνας του πολιτικού έτους κατά το Γρηγοριανό ημερολόγιο και έχει 31 ημέρες. Σύμφωνα με το ρωμαϊκό ημερολόγιο ήταν ο πρώτος μήνας του έτους και ονομαζόταν Primus.

Τα όμορφα χωριά μας: Σταυροπήγιο!!

   Το Σταυροπήγιο ή Σταυροπήγι είναι χωριό που βρίσκεται στα ανατολικά της Μεσσηνίας, στην περιοχή της μεσσηνιακής Μάνης. Παλαιότερα άνηκε στο Δήμο Αβίας, ενώ πλέον ανήκει στο Δήμο Δυτικής Μάνης. Το παλαιότερο όνομα του ήταν Βαρούσια, και έχει πολύ κοντά δύο οικισμούς με τα ονόματα Μάλτα και Λαγκάδια, μαζί με τους οποίους παλιά αποτελούσαν κοινότητα. Το όνομα Βαρούσια μάλλον είναι σλαβικής προέλευσης, μιας και η λέξη Βαρούσι απαντάται σε όλες τις βαλκανικές γλώσσες. Κάποιοι υποστηρίζουν ότι είναι ουγγρική. Στα τούρκικα, βρίσκουμε τη λέξη Barosh (Βαρούζ) που σημαίνει το συνοικισμό έξω από κάστρο και συναντάται σε περιοχές που υπήρχαν παλιά κάστρα. Οι κάτοικοι των περιοχών χωρίζονταν σε "Καστρινούς" και "Βαρουσιώτες". Το κάστρο της Ζαρνάτας λοιπόν, που υπάρχει στο Σταυροπήγιο είχε και το "Βαρούσι" του. Χαρακτηριστική είναι η έκφραση "Όπου κάστρο και βαρούσι".

Σύλλογος "Ο Μαυροπίνακας"

   Ο σύλλογος διαφύλαξης σχολικής πολιτιστικής κληρονομιάς " ο Μαυροπίνακας" έχει ιδρυθεί εδώ και λίγα χρόνια και η δράση του είναι πολύτιμη προσφορά για όλους μας, μιας και ασχολείται όπως φαίνεται και παραπάνω με τη σχολική κληρονομιά, τη διάσωση και την ανάδειξη της. 
   Η πρωτοβουλία αυτή οργανώθηκε και δραστηριοποιείται στα Φιλιατρά, και ελπίζουμε στο μέλλον η δράση της να αναπτυχθεί στο σύνολο της Μεσσηνίας ή και ακόμα περισσότερο. Ο σύλλογος έχει ήδη πραγματοποιήσει εκθέσεις σχολικών αντικειμένων και φωτογραφιών που συνέλεξε από την ευρύτερη περιοχή των Φιλιατρών και συνεχίζει πλέον και διαδικτυακά την πορεία του μέσω του ιστολογίου του. Αξίζει να ρίξετε μια ματιά και να δείτε το έργο του συλλόγου ως σήμερα και αν θέλετε να βοηθήσετε κι εσείς την προσπάθεια τους!
Η διεύθυνση του ιστολογίου είναι:
http://omauropinakas.blogspot.com/

Οι τρεις εβδομάδες των Αποκριών!

   Πολλοί μπορεί να πιστεύουν ότι οι Απόκριες έρχονται, όμως στην ουσία η Αποκριά έχει ήδη φτάσει εδώ και μερικές μέρες! Οι Απόκριες ξεκινούν με την αρχή του Τριωδίου, που ήταν την περασμένη Κυριακή, Τελώνου και Φαρισαίου. Τι είναι όμως το Τριώδιο;
    Τριώδιο είναι το βιβλίο της Εκκλησιαστικής Ακολουθίας των ύμνων που ψάλλονται από την Κυριακή του Τελώνου και Φαρισαίου μέχρι και το Μεγάλο Σάββατο. Οι ύμνοι που ψάλλονται την περίοδο αυτή, όπως μας λέει και το όνομα του βιβλίου, έχουν μόνο τρεις ωδές και όχι εννιά όπως συνήθως. Το Τριώδιο σηματοδοτεί την αρχή της προετοιμασίας προς το Πάσχα και την έναρξη των Αποκριών που θα διαρκέσουν τρεις εβδομάδες.

Παραδοσιακές Φορεσιές: Μάνη!

   Η παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά της Μάνης είναι μια ξεχωριστή κατηγορία στολής και απαντάται μόνο τη συγκεκριμένη περιοχή, που παρότι διοικητικά έχει υπάρξει χωρισμένη, από πολύ παλιά αποτελούσε ενιαίο σύνολο. Η γυναικεία μανιάτικη φορεσιά είναι πολύ χαρακτηριστική και την ξεχωρίζουμε ανάμεσα σε πολλές άλλες στολές της Πελοποννήσου, μιας και φέρει κάποια συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η φορεσιά λοιπόν αποτελείται από το βελέσι, συνήθως σε σκούρο μπλέ χρώμα, πουκάμισο μακρύ και κεντημένο στα άκρα, από πάνω το κοντογούνι (μπόρκα ή καμιγιόλα), ζώνη, στο κεφάλι τσεμπέρι (ή τσεμπέρα), πολλές φορές κεφαλογιούρι από μέσα και από πάνω το τσεμπέρι, τσαρούχια και μπελερίνα. 

Γλυκό Νεράντζι!

   Εδώ και λίγο καιρό έχουμε άφθονα ώριμα νεράντζια που ευδοκιμούν στο μεγαλύτερο μέρος της Μεσσηνίας. Το νεράντζι είναι ένα εσπεριδοειδές μη βρώσιμο στην αρχική του μορφή, που έχει όμως εκπληκτικό άρωμα. Από τα νεράντζια κρατάμε τη φλούδα συνήθως, που χρησιμοποιείται στην κουζίνα για να αρωματίσουμε γλυκά και κέικ με το ξύσμα της ή για να τη ζαχαρώσουμε και να την προσφέρουμε ως κέρασμα, γέμιση για σοκολατάκια και άλλα πολλά. Τα άνθη της νεραντζιάς επίσης έχουν ένα έντονο και χαρακτηριστικό άρωμα, και από αυτά παρασκευάζεται το ανθόνερο, που επίσης χρησιμοποιείται πολύ στην ελληνική ζαχαροπλαστική, ενώ μπορούν να γίνουν και γλυκό του κουταλιού σε μορφή λεπτεπίλεπτων πετάλων.

Το σφάξιμο των χοιρινών!

   Μιας και το σφάξιμο των χοιρινών συνδέεται με την αρχή του Τριωδίου και την έλευση των Αποκρεών, έχουμε να σας προτείνουμε:

"Το σφάξιμο των χοιρινών, είναι ένα έθιμο πολύ παλιό, μια γιορτή για το χωριό μας, που γινόταν με την αρχή του Τριωδίου, τις απόκριες.

Από την προηγούμενη ημέρα, είχαν γίνει οι ετοιμασίες και είχαν ειδοποιηθεί οι συγγενείς και οι γείτονες να μη λείψει κανένας την επόμενη ημέρα που θα έσφαζαν τα χοιρινά τους.
Πριν καλά φωτίσει το πρωί, είχαν έτοιμο ένα καζάνι με θερμό νερό, έξω στην αυλή του σπιτιού. Όταν όλα είχαν ετοιμαστεί, η νοικοκυρά την οποία εμπιστευόταν το χοιρινό λόγω της καθημερινής φροντίδας, έφερνε το χοιρινό έξω στην αυλή και οι πιο νέοι το έπιαναν από τα πόδια και το έριχναν κάτω..."

Μια πολύ ενδιαφέρουσα ανάρτηση από το ιστολόγιο "Άνω Δώριο" που μας μιλάει για τα έθιμα που συνοδεύουν την αρχή του Τριωδίου, η οποία ήταν την Κυριακή που μας πέρασε! Θα τη βρείτε ολόκληρη πατώντας ΕΔΩ!

Τα όμορφα χωριά μας: Λουτρό!!

  To Λουτρό είναι ένα μικρό χωριό που βρίσκεται στον κάμπο της άνω Μεσσηνίας. Ανήκει στον δήμο Οιχαλίας, ενώ στην τελευταία απογραφή, ο πληθυσμός του ήταν 159 κάτοικοι.
   Την ονομασία του την πήρε από τα Τούρκικα λουτρά που βρίσκονταν στη θέση Παλιό Λουτρό. Στο σημείο πλέον δεν φαίνεται τίποτα μιας και έχει χτισθεί το εκκλησάκι του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου (Αγιαβαγγελίστρα).
    Η παλαιότερη αναφορά στο όνομα «Λουτρό» γίνεται το 1835 σαν δημοτικό διαμέρισμα του Δήμου Οιχαλίας. Το χωριό πάντως φαίνεται πως ήταν μέρος και της αρχαίας πόλης, μιας και στις αναφορές που υπάρχουν για την Οιχαλία από τον Παυσανία, το Στράβωνα και άλλους, η περιοχή από την άκρη της Οιχαλίας έως την άκρη του Φίλια φέρεται ως Οιχαλία.

Ο επιβλητικός Ταΰγετος!

   Ο Ταΰγετος ή Πενταδάκτυλος, είναι η υψηλότερη οροσειρά της Πελοποννήσου, εκτεινόμενη μεταξύ των λεκανών Μεγαλόπολης - Ευρώτα και Μεσσηνίας. Η κορυφή του έχει ύψος 2.407 μέτρα και ονομάζεται Αγιολιάς ή Προφήτης Ηλίας, από το ομώνυμο εκκλησάκι που κτίσθηκε κοντά στη κορυφή, ενώ στα αρχαία χρόνια ονομαζόταν Ταλετός.

   Το όνομα του Ταϋγέτου προέρχεται από την αρχαία ελληνική μυθολογία και τη νύμφη Ταϋγέτη, μία από τις Πλειάδες, κόρες του Άτλαντα και της Πλειόνης. Αν και το όνομα είναι προελληνικό και είναι δύσκολη η ετυμολογία του, σύμφωνα με τον Ησύχιο τον Αλεξανδρέα (γραμματικός του 5ου μ.Χ. αιώνα), προέρχεται από τη λέξη Ταϋς (=μέγας) και τη ρίζα –γα.